De naam van de gelijkenis van de verloren zoon is door mensen gekozen. Daardoor is alle aandacht komen te liggen op de jongste zoon, die zijn deel van de erfenis opeiste, het verbraste, terugkwam en vergeving ontving. Maar daardoor is ook het hele punt van de gelijkenis verloren gegaan en richt men zich alleen op de jongste zoon. Fout!
Een betere titel was geweest: De gelijkenis van de goede vader, of zoals ik hem noem: De gelijkenis van de verloren zonen. Ze waren namelijk allebei verloren, maar de oudste zoon op een manier die veel gemener was dan de jongste.
Je kunt je afvragen waarom de vader zonder protest de jongste zoon zijn zin gaf en hem met diens erfenis liet vertrekken?
Ik denk zelf dat de vader van beiden wist dat ze hem niet waardeerden om wie hij was, en dat de vader een plan had (zoals we dat van God ook zeggen: ‘God heeft een plan.’ Deze vader is immers een beeld van onze hemelse Vader.)
Zijn plan hield in dat hij door de terugkeer van de jongste zoon zijn oudste wilde bereiken, door hem tot jaloezie te prikkelen (Romeinen 11:14). Maar of zijn plan al dan niet succes had, blijkt helemaal op het eind van de gelijkenis (Lukas 15:11-32).
Jezus vertelde vóór deze gelijkenis nog twee andere: die gaan over manieren om verloren te zijn.
Hij vertelde over een schaap en een muntje, voordat het over de twee zonen ging. De volgorde is frappant omdat er een stijgende inzet is qua hoe gemakkelijk iets teruggevonden wordt. Een schaap laat tenminste nog van zich horen als het angstig onder een struik verborgen zit: het blèt als het de stem van de herder hoort! Maar een muntje zegt niks. En de zoon moest er zelf voor kiezen om naar huis te komen. Voor de vader was dat het moeilijkste van allemaal.
Jezus vertelde het verhaal maar voor een deel voor de tollenaars en de zondaars (Lukas 15:1-2) die erbij zaten, maar vooral voor de Farizeeën en de schriftgeleerden. En op hun was het deel van het verhaal gericht over de oudste zoon.
In het filmpje hieronder wordt de hele gelijkenis besproken op zo’n grondige manier dat het je niet onberoerd zal laten (en als je NL ondertiteling nodig hebt om het te volgen, kun je die eronder zetten via het wieltje en dan te kiezen voor ‘Automatische vertaald’).
En misschien wil je mijn NL vertaling van de hele ondertiteling op je gemak lezen. Dat kan hieronder (de bestanden staan in mijn Dropbox. Klik op de afbeelding van het boekformaat dat je wilt, en in het venster dat dan opent, klik je op het pijtje rechts bovenin. Dan wordt het bestand gedownload.)
De gelijkenis is eigenlijk een geweldige hommage aan onze hemelse Vader Die zoveel geduld met ons heeft en ons zo intens liefheeft dat Hij bereid is om ik-weet-niet-wat-allemaal te doorstaan om ons terug te winnen en bij Hem thuis te krijgen!!!
